SKABİES (UYUZ) & PEDİKÜLOZİS (SAÇ BİTİ) YÖNETİMİ

Eldiven Önlemi, Oral İvermektin Şeması, Acil Avil & Bit Ayrımı

EMİN'SEN

1. Hekim Güvenliği & Acil Kaşıntı Müdahalesi:
  1. Eldiven Kullanımı Zorunludur: Parmak araları, el bileği fleksör yüzü, aksilla ve genital bölge muayenesi sırasında direkt akar bulaşını önlemek için mutlaka muayene eldiveni takılmalıdır.
  2. Acil Serviste Kaşıntı Krizi (Semptomatik): Şiddetli gece kaşıntısı ve ajitasyonla başvuran erişkinde anlık rahatlama için Feniramin (Avil 1 ampul 45.5 mg) yavaş IV/IM uygulanabilir.
2. SKABİES (UYUZ) TEDAVİSİ:
  1. Eş Zamanlı Aile Tedavisi (Altın Kural):
    Aynı evde yaşayan herkes semptom olmasa dahi aynı gece tedaviye başlamalıdır. Son 3 günde temas edilen çamaşır/çarşaflar ≥ 60°C'de yıkanmalı veya poşette 7 gün kapalı bekletilmelidir.
  2. A) Topikal Permetrin %5 (Kwellada / Metrin losyon):
    • Gece banyo sonrası kurulanmış cilde, boyundan aşağı tüm vücuda (parmak araları, tırnak altı, genital bölge dahil) sürülür.
    • Vücutta 8 - 14 saat tutulup yıkanır. Yumurtadan çıkacak akarlar için 7 - 14 gün sonra 1 kez daha tekrarlanmalıdır.
    • < 2 yaş ve yaşlıda: Saçlı deri ve yüze de sürülür.
  3. B) Oral İvermektin (Topikal Uyumsuzluk / Direnç Varsa):
    • Doz: 200 mcg/kg tek doz aç karnına su ile içilir (Örn: 60 kg hasta için ~4 tablet İvermektin 3 mg).
    • ⚠️ 2. Doz Şartı: Yumurtalara etkisiz olduğundan tam 14 gün sonra aynı doz 1 kez daha tekrarlanmalıdır.
    • Kısıtlama: < 15 kg çocuklarda ve gebelerde önerilmez.
3. PEDİKÜLOZİS KAPİTİS (SAÇ BİTİ) TEDAVİSİ:
  1. Sadece Saçlı Deriye Uygulama (Vücuda Sürülmez!):
    • Permetrin sprey / şampuan (Bitex / Anti-Bit): Kuru saça ve saç diplerine iyice yedirilir, 10-15 dakika bekletilip bol suyla durulanır.
    • Özel sık dişli metal tarakla ıslak saç taranarak ölü bitler ve sirkeler (saç teline yapışık yumurtalar) mekanik olarak temizlenir.
    • Yeni açılan yumurtaları kırmak için 7 gün sonra uygulama mutlaka 1 kez daha tekrarlanmalıdır.

EMİN DEĞİLSEN

  • Post-Skabiyel Pruritus (Tedavi Sonrası Kaşıntı): Başarılı akarisid tedaviden sonra bile parçalanan ölü akarların antijenlerine bağlı olarak kaşıntı 2-4 hafta sürebilir. Bu durum tedavi başarısızlığı sanılıp art arda losyon yüklenmemeli; nemlendirici ve oral antihistaminik (Desloratadin 5 mg 1x1) verilmelidir.
  • Norveç (Kabuklu) Uyuz Şüphesi: İmmünsüpresif veya yaşlı yatalak hastalarda yaygın kabuklanmayla seyreden son derece bulaşıcı hiperkeratotik formdur; oral İvermektin + Permetrin kombine edilmeli ve Cildiye kliniğine sevk edilmelidir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: [email protected].

· Son düzenleme: 05.11.2026