Güncel sürüm: doctoremin.com/uyuz-sac-biti · Son düzenleme: 05.11.2026
SKABİES (UYUZ) & PEDİKÜLOZİS (SAÇ BİTİ) YÖNETİMİ
EMİN'SEN
- Eldiven Kullanımı Zorunludur: Parmak araları, el bileği fleksör yüzü, aksilla ve genital bölge muayenesi sırasında direkt akar bulaşını önlemek için mutlaka muayene eldiveni takılmalıdır.
- Acil Serviste Kaşıntı Krizi (Semptomatik): Şiddetli gece kaşıntısı ve ajitasyonla başvuran erişkinde anlık rahatlama için Feniramin (Avil 1 ampul 45.5 mg) yavaş IV/IM uygulanabilir.
-
Eş Zamanlı Aile Tedavisi (Altın Kural):
Aynı evde yaşayan herkes semptom olmasa dahi aynı gece tedaviye başlamalıdır. Son 3 günde temas edilen çamaşır/çarşaflar ≥ 60°C'de yıkanmalı veya poşette 7 gün kapalı bekletilmelidir. -
A) Topikal Permetrin %5 (Kwellada / Metrin losyon):
• Gece banyo sonrası kurulanmış cilde, boyundan aşağı tüm vücuda (parmak araları, tırnak altı, genital bölge dahil) sürülür.
• Vücutta 8 - 14 saat tutulup yıkanır. Yumurtadan çıkacak akarlar için 7 - 14 gün sonra 1 kez daha tekrarlanmalıdır.
• < 2 yaş ve yaşlıda: Saçlı deri ve yüze de sürülür. -
B) Oral İvermektin (Topikal Uyumsuzluk / Direnç Varsa):
• Doz: 200 mcg/kg tek doz aç karnına su ile içilir (Örn: 60 kg hasta için ~4 tablet İvermektin 3 mg).
• ⚠️ 2. Doz Şartı: Yumurtalara etkisiz olduğundan tam 14 gün sonra aynı doz 1 kez daha tekrarlanmalıdır.
• Kısıtlama: < 15 kg çocuklarda ve gebelerde önerilmez.
-
Sadece Saçlı Deriye Uygulama (Vücuda Sürülmez!):
• Permetrin sprey / şampuan (Bitex / Anti-Bit): Kuru saça ve saç diplerine iyice yedirilir, 10-15 dakika bekletilip bol suyla durulanır.
• Özel sık dişli metal tarakla ıslak saç taranarak ölü bitler ve sirkeler (saç teline yapışık yumurtalar) mekanik olarak temizlenir.
• Yeni açılan yumurtaları kırmak için 7 gün sonra uygulama mutlaka 1 kez daha tekrarlanmalıdır.
EMİN DEĞİLSEN
- Post-Skabiyel Pruritus (Tedavi Sonrası Kaşıntı): Başarılı akarisid tedaviden sonra bile parçalanan ölü akarların antijenlerine bağlı olarak kaşıntı 2-4 hafta sürebilir. Bu durum tedavi başarısızlığı sanılıp art arda losyon yüklenmemeli; nemlendirici ve oral antihistaminik (Desloratadin 5 mg 1x1) verilmelidir.
- Norveç (Kabuklu) Uyuz Şüphesi: İmmünsüpresif veya yaşlı yatalak hastalarda yaygın kabuklanmayla seyreden son derece bulaşıcı hiperkeratotik formdur; oral İvermektin + Permetrin kombine edilmeli ve Cildiye kliniğine sevk edilmelidir.