Güncel sürüm: doctoremin.com/kucuk-cerrahi-cikik-reduksiyonu · Son düzenleme: 05.11.2026
ACİL KÜÇÜK CERRAHİ & ÇIKIK REDÜKSİYON PROTOKOLÜ
EMİN'SEN
⚠️ REDÜKSİYONDA SIRA: 1. Nörovasküler muayene ve kayıt → 2. Grafi → 3. Ortopedi konsültasyonu → 4. Hastadan/veliden yazılı aydınlatılmış onam (işlem, riskler, alternatifler) → 5. Analjezi/sedasyon ve monitörizasyon → 6. Redüksiyon → 7. Kontrol grafisi, nörovasküler kontrol ve kayıt. Nabızsız veya iskemik ekstremitede grafi beklenmeden ortopediyle hemen görüşülür.
- Protokol: İki yönlü dirsek grafisi çekilir, ortopedi görüşü/onayı alınır.
- Manevra: Kol ekstansiyondayken başparmak doğrudan radius başı üzerine konur. Ön kol hafif eksternal rotasyona (supinasyona) zorlanırken dirseğe fleksiyon-ekstansiyon yaptırılır; parmak altında "klik" hissi alınır.
- Eldiven Balonu Testi: İşlem biter bitmez aileye şişirttirilen eldiven balonu çocuğa uzatılır. Çocuk o kolunu kaldırıp balonu tuttuğu an eklem oturmuştur; atel/askı gerekmez. Tebrikler, ailenin gözünde kahramansınız! :)
- Protokol: Kırığı dışlamak için grafi/BT çekilir, ilgili uzman (KBB/Plastik/Ortopedi) görüşü alınır.
- Nélaton Manevrası: Çene kapanma refleksine karşı başparmaklar kalın gazlı bezle sarılır. Başparmaklar alt arka azı dişlerine, diğer parmaklar çene köşelerine konur. Önce aşağıya, ardından geriye-hafif yukarıya bastırılarak kondil oturtulur. Kontrol grafisi çekilir.
- Zorunlu Ön Şart: İşlem öncesi aksiller sinir (omuz dış yan duyu) ve distal nabız kaydedilir. Grafide kırık dışlanır. Ortopedi hekimi aranır; hastanın durumuna göre hangi tekniği öneriyorsa YALNIZCA o teknik uygulanır:
- A) Cunningham Tekniği (Atravmatik - Masaj): Çekme/zorlama yoktur. Dirsek 90 derecede desteklenirken trapez, deltoid ve bisepse ritmik masaj yapılır; kas spazmı çözüldükçe baş kendiliğinden kayar.
- B) Traksiyon - Karşı Traksiyon Tekniği: Hasta sırtüstü yatar. Koltuk altından geçirilen çarşafla bir asistan karşı traksiyon uygularken, hekim kola aksiyel hatta sabit, kademeli ve sürekli traksiyon (çekme) uygular; spazm kırılınca kol hafif eksternal rotasyona alınarak humerus başı oturtulur.
- Bitiriş: Kol askısı / Velpeau bandajı → Kontrol Grafisi → Kontrol nörovasküler muayene kaydı.
- Basamaklar: Lokal anestezi → Langer çizgilerine paralel tek insizyon → Mosquito klemp ile içerideki fibröz bölmelerin (lokülasyonların) patlatılması (ŞART) → SF ile berraklaşana kadar yıkama → İnsizyon ağzının yapışmaması için gazlı bez fitil yerleştirme. Basit absede drenaj sonrası antibiyotik gerekmez.
EMİN DEĞİLSEN
- Konsültasyonsuz & Grafisiz Dokunma: Grafisi çekilmemiş, kırığı ekarte edilmemiş ve ortopedi görüşü alınmamış hiçbir eklem redükte edilmez.
- 2 Başarısız Deneme: 2 kontrollü manevrada oturmayan veya eşlik eden fraktürü olan çıkık zorlanmaz; ameliyathane/sedoanaljezi şartları için Ortopediye devredilir.
- Kritik Abseler: Nazolabial tehlikeli üçgen ve perianal abseler acilde açılmaz; KBB ve Genel Cerrahi'ye yönlendirilir.