Güncel sürüm: doctoremin.com/konstipasyon · Son düzenleme: 05.11.2026
KONSTİPASYON, GAZ & DİSPEPSİ PROTOKOLÜ
EMİN'SEN
-
0 - 2 Yaş (Fosfatlı Enema YASAK!):
• Gliserin Kansuk fitil VEYA Libalaks bebek mikrolavman (1 tüp rektal).
⚠️ B.T. Enema (Sodyum Fosfat) < 2 yaşta KONTRENDİKEDİR! Masif hipokalsemi ve kardiyak arrest yapar. - 2-4 yaş: çocuk boyu fosfat enemanın YARISI; 5-11 yaş: 1 çocuk boyu; ≥ 12 yaş: erişkin boy. 24 saatte 1'den fazla verilmez.
- Erişkin: B.T. Enema (135 ml) / E.S. Enema 1 şişe rektal (Sol yan yatarak uygulanır, 5-10 dakika tutulur.) İleri yaş, böbrek yetersizliği, dehidratasyon ve kalp yetersizliğinde fosfat enema yerine gliserin veya mikrolavman tercih edilir.
-
0 - 2 Yaş:
• Laktüloz (Osmolak süsp): 3x2.5 ml oral.
• Simetikon (Metsil damla): 4x8 damla (Gaza bağlı huzursuzlukta).
• Trimebutin (Tribudat süsp): 0-6 ay: 2x½ ölçek; 6 ay-1 yaş: 2x1 ölçek. -
2 - 12 Yaş:
• Osmolak süsp: 2-6 yaş için 3x5 ml; 6-12 yaş için 3x10 ml.
• Metsil damla: 4x15 damla.
• Tribudat süsp: 1-5 yaş: 3x1 ölçek; > 5 yaş: 3x2 ölçek. - > 12 Yaş: Osmolak 3x15 ml + Tribudat tb 3x1 (veya süsp 3x2 ölçek) + Metsil 40 mg çiğneme tb 3x1.
- Osmotik Laksatif: Laktüloz (Osmolak / Duphalac 670 mg/ml süsp) 3x15-20 ml (Bol ılık su ile alınır).
-
Spazmolitik & Gaz Giderici (Biri Seçilir):
• Alverin + Simetikon (Meteospasmyl kapsül): 3x1 (Yemeklerden önce).
• VEYA Otilonyum bromür (Spasmomen 40 mg tb): 3x1.
• İBS (Motilite Regülatörü): Trimebutin (Debridat Fort 200 mg tb): 2-3x1 tok. - Kısa Süreli Stimülan (Dirençli Dışkı Tıkacında): Senozit A+B (Bekunis draje) gece yatmadan 1 tablet (Maksimum 3-5 gün; kronik kullanılmaz!).
- Mekanik İleus & Apandisitte Lavman/Laksatif VERİLMEZ: Bağırsak perforasyonu ve peritonite yol açar! Karın muayenesinde defans, rebound veya metalik barsak sesi varsa cerrahi konsültasyonu iste.
- Bebekte Fosfatlı Lavman YASAK: 2 yaş altına Fleet/B.T. Enema verilmesi fatal hipokalsemik tetani tetikler.
EMİN DEĞİLSEN
1. Kolorektal / Karın Alarm Bulguları (Malignite & Cerrahi Ekarte Edilmeli):
- Açıklanamayan kilo kaybı, 50 yaş üstü yeni başlayan kabızlık, rektal kanama, dışkı kalibresinde incelme (kalem gibi dışkılama) veya demir eksikliği anemisi olan hastalar İBS denilip geçiştirilmemeli; Kolonoskopi için Gastroenterolojiye sevk edilmelidir.
2. Fekaloma (Dışkı Tıkacı) Yönetimi:
- Özellikle yatalak veya nörolojik hastalarda taşlaşmış rektal dışkı tıkacı varsa yukarıdan verilen laksatifler bulantı ve kusma yapar. Önce rektal tuşe ile fekaloma mekanik olarak parçalanmalı/boşaltılmalı, ardından lavman uygulanmalıdır.
3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Genel Cerrahi / Çocuk Cerrahisi:
- Gaz-gaita çıkaramama, safralı kusma, asimetrik batın distansiyonu ve direkt karın grafisinde hava-sıvı seviyeleri olan hastalar açık damar yolu ve nazogastrik dekompresyon eşliğinde acilen Cerrahiye sevk edilir.