RENAL KOLİK, GLOB VEZİKAL & SONDA YÖNETİMİ

Analjezi, Böbrek Fonksiyonu Koruması, Taş Tıkanması & Güvenli Foley Kateter

EMİN'SEN

  1. Standart Ağrı Kesici (NSAİİ 1. Tercihtir - Böbrek Fonksiyonuna Dikkat!):
    • Diklofenak ( 75 mg ampul) IM veya uygun bir NSAİİ kullanılabilir.
    • Dirençli vakada: 100 cc SF içine Contramal (Tramadol) 50-100 mg yavaş infüzyon. (Antispazmodiklerin NSAİİ'ye eklenmelerinin kanıtlanmış bir faydası yoktur; rutin verilmez).
    • ⚠️ Kreatinin & ABY Tuzağı: NSAİİ'ler özellikle önceden GFR'si azalmış hastalarda renal fonksiyonu kötüleştirebilir. Bu nedenle kreatinin yüksekliği/ABY bulunan hastalarda tekrarlayan veya uzun süreli NSAİİ kullanımından kaçınılmalıdır. İpin ucu kaçarsa akut böbrek yetmezliği (ABY) derinleşir; taburculuk analjezisinde Parasetamol tercih edilmelidir.
  2. GEBEDE TAŞ ANALJEZİSİ (HAYATİ KURAL):
    • NSAİİ GEBEDE YASAKTIR! (Duktus arteriyozusu erken kapatır, amniyon sıvısını azaltır).
    • İlk Tercih: Parasetamol (Parol 1 g IV) infüzyon. Ağrı durmazsa fetal kalp takibiyle kısa süreli Tramadol/Aldolan.
  3. Distal Üreter Taşı Düşürme Reçetesi (5-10 mm):
    • Tamsulosin (Tamidra MR 0.4 mg) 1x1 gece (Üreter alt ucunu gevşetir) + Bol hidrasyon (günde 2.5-3 L su). Ağrı için kreatinin normalse kısa süreli NSAİİ, yüksekse Parasetamol.
  4. Taş Üretrayı Tıkadı & GLOB VEZİKAL Olduysa (İdrar Çıkışı Sıfır, Mesane Şiş):
    • Üretraya bol miktarda kayganlaştırıcı/lokal anestezikli jel (Cathejell / K-Y) sıkılır; beklemeye gerek kalmadan doğrudan sonda denenebilir.
    • Uygun boy (14-16 Fr) yumuşak Foley sonda son derece nazikçe itilir. Taş mesaneye doğru hafifçe itilip idrar akışı sağlanabilir.
    • Dekompresyon Kuralı: Masif dolu mesane boşaltılırken pratikte ilk etapta 400-500 cc boşaldıktan sonra 15 dk klemplenir, ardından kademeli boşaltılır (ani tam dekompresyonda hipotansiyon ve 'ex vacuo' masif hematüriyi önlemek için!).

EMİN DEĞİLSEN

  • ⚠️ SONDA İTERKEN DİRENÇ VARSA ASLA ZORLAMA: Taş kanala sıkışmışsa zorlamak üretrayı deler (rüptür), yalancı kanal açar ve kalıcı darlık bırakır! Zorlama, derhal Üroloji konsültasyonu iste veya gerekirse suprapubik ponksiyon planla.
  • ⚠️ TRAVMAYA SEKONDER MEATUS KANAMASINDA SONDA YASAKTIR: Pelvik travma veya perineye darbe sonrası penil uçta/meatusda kan sızıntısı ya da hematom varsa üretra rüptürü kuşkusuyla sonda KESİNLİKLE takılmaz! (Medikal piyelonefrit/taş kaynaklı spontan hematüride ise sonda takılması kontrendike değildir).
  • TAŞ + ATEŞ (≥ 38°C) = ÜROSEPSİS ACİLİ: Tıkanmış böbrek arkasındaki idrar enfektedir. Bu hasta asla reçeteyle evine gönderilemez; acil Double-J stent veya Perkütan Nefrostomi ile drenaj yapılmazsa hasta septik şoktan ölür!
  • Rebound Varsa Taş Değildir: Taş kıvrandırır ama karında tahta gibi sertlik veya rebound yapmaz. Rebound varsa Akut Batın (Apandisit, Aort Disseksiyonu/Rüptürü, Dış Gebelik) düşünülmelidir.
  • 50 yaş üstünde ilk kez renal kolik tablosu, hipotansiyon, senkop veya pulsatil kitle varsa rüptüre abdominal aort anevrizması yatak başı USG veya BT ile dışlanır. AAA rüptürü periton bulgusu olmadan da gelebilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: [email protected].

· Son düzenleme: 05.11.2026