Güncel sürüm: doctoremin.com/preeklampsi-eklampsi · Son düzenleme: 05.11.2026
AĞIR PREEKLAMPSİ & EKLAMPSİ PROTOKOLÜ
EMİN'SEN
- Hedef: TA'yı aniden normallere çekme (plasenta kanlanması bozulur); hedef diastoliği 90 - 100 mmHg civarına indirmektir.
-
Kadın Doğum ile ANINDA Görüş:
TA ≥ 160/110 mmHg olan gebe veya lohusa için kadın doğum hekimiyle hemen görüşülür; 112 KKM üzerinden kadın doğum ve yoğun bakım imkânı olan merkeze sevk planlanır. Görüşme ve sevk süreci ilk ilacı geciktirmez. -
İlk İlaç: Hızlı Salımlı Oral Nifedipin:
10 mg oral, kapsül bütün olarak suyla yutturulur. 20 dk'da hedefe ulaşılmazsa kadın doğumun önerisiyle 20 mg tekrarlanır.
(⚠️ Kapsül delinmez, dilaltı verilmez; ani hipotansiyon ve fetal distres yapabilir. Uzun salımlı nifedipin akut tedavide kullanılmaz.) -
Yanıt Yoksa ve İdame:
IV antihipertansif tedavi ve idame tedavi kadın doğum ve yoğun bakım tarafından planlanır. IV labetalol Türkiye'de bulunmamaktadır. Alfa Metildopa akut ağır hipertansiyonda kullanılmaz.
-
Magnezyum Sülfat (%15 MgSO₄ ampul) [ALTIN STANDART]:
• Yükleme: 4 - 6 g MgSO₄ (yaklaşık 4 ampul) 100 cc SF içinde 15 - 20 dakikada IV infüzyon.
• İdame: 1 - 2 g/saat IV infüzyon; doğumdan sonra genellikle 24 saat sürdürülür. Süre ve böbrek fonksiyonu bozulmuşsa doz ayarı kadın doğum ile birlikte belirlenir.
(Diazepam eklampside ilk tercih DEĞİLDİR; ancak MgSO₄ yoksa 5-10 mg yavaş IV verilir). -
Magnezyum Toksisitesi Takibi (Her Saat Bak!):
Patella refleksi kaybı, solunum < 12/dk veya oligüri (< 30 ml/saat) gelişirse MgSO₄'ü derhal kes! - Antidot: Toksisitede Kalsiyum Glukonat %10: 1 ampul (10 ml) IV 2-3 dakikada yavaş puşe.
- 220 mmHg'yi Bekleme: Gebede 160/110 mmHg beyin kanaması eşiğidir; acilen tedavi edilmelidir.
- Diüretik (Lasix) KONTRENDİKEDİR: Preeklampside damar içi volüm zaten boştur; diüretik uteroplasental kan akımını sıfırlar ve fetüsü öldürür (Yalnızca açık akciğer ödeminde istisnadır).
- ACE-İnhibitörü / ARB Kesinlikle Yasak: Fetotoksiktir ve teratojendir.
EMİN DEĞİLSEN
1. Ağır Preeklampsi Kırmızı Bayrakları (İmminent Eklampsi):
- Geçmeyen inatçı şiddetli baş ağrısı, görme bozuklukları (skotom, bulanık görme), sağ üst kadran / epigastrik ağrı, trombositopeni (< 100.000), karaciğer enzim yüksekliği (> 2 kat), serum kreatinin > 1.1 mg/dL veya Akciğer Ödemi.
2. Kesin Tedavi: Doğumdur!
- Medikal tedaviler anneyi beyin kanamasından ve nöbetten korumak içindir; plasenta doğurtulmadığı sürece endotel hasarı gerilemez.
3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Kadın Doğum / Perinatoloji:
- Ağır preeklampsi veya eklampsi nöbeti geçiren tüm gebeler; sol yan dekübit pozisyonda, yüksek akım O₂, MgSO₄ yüklemesi/idamesi ve tansiyon kontrolü eşliğinde 112 KKM ile acilen Yenidoğan YBÜ ve Erişkin YBÜ imkanı olan merkeze acil sevk edilir.