Güncel sürüm: doctoremin.com/kesi-sutur-atel · Son düzenleme: 05.11.2026
KÜÇÜK CERRAHİ, SÜTÜR, ATEL & LOKAL ANESTEZİ
EMİN'SEN
-
Aritmal %2 (Düz Lidokain - Kırmızı Kutu):
Her bölgeye güvenli. Standart erişkinde tek seferde en fazla 2 - 3 ampul kullan. -
Jetokain (Adrenalinli Lidokain):
Kanamayı azaltır, etkisi uzun sürer. Saçlı deri ve gövdede idealdir.
⚠️ KESİN YASAK: Parmak ucu, burun, kulak memesi ve penise ASLA yapılmaz! (Kangren yapar). -
Citanest %2 (Prilokain):
Aritmal yoksa kullanılır. Erişkinde en fazla 3-4 ampul. Küçük çocuk ve gebede tercih etme (Methemoglobinemi riski!). - Altın Kural: İğneyi batırınca ÖNCE PİSTONU GERİ ÇEK (Aspirasyon yap); kan gelmiyorsa ilacı ver. Damara verirsen arrest edersin!
-
Cilt Zımbası (Stapler):
Saçlı deri için 1 numaradır (hızlıdır, kanamayı anında keser, saç traşı istemez). Dudakları hafifçe dışa kaldırıp dik bas.
⚠️ Yüze, ele, ayağa ve eklem büküm yerlerine zımba basılmaz! (7-10 günde sökücüyle alınır). -
Dikiş İpleri & Alma Günleri:
• Yüz/Boyun: 5/0 veya 6/0 Prolen → 3 - 5. günde al.
• Gövde/Kol/Bacak: 3/0 veya 4/0 Naylon → 7 - 10. günde al.
• Eklem Üstü & Saçlı Deri: 2/0 veya 3/0 → 10 - 14. günde al.
-
TAM (SİRKÜLER) ALÇI KESİNLİKLE YAPILMAZ!
Kırık dokusu şişer; tam alçı kolu/bacağı boğarak Kompartman Sendromu yapar, ekstremite kesilir. - Yarım Alçı (Açık Atel): Ekstremiteyi 2-3 kat pamukla sar → Islatılmış 10 kat alçıyı sadece arkaya/yana koy → Elastik bandajla gevşek-orta gerginlikte sar.
- Temiz ve küçük yara: 3 doz tamam ve son doz 10 yılı geçmişse 1 doz Td. Aşı öyküsü bilinmiyor veya < 3 doz ise Td yapılır ve seri tamamlanır (0, 1. ay, 6-12. ay).
- Kirli/Paslı/Topraklı Kesi: Son aşı 5 yılı geçmişse 1 doz aşı. Kirli/derin yarada aşı öyküsü bilinmiyor veya < 3 doz ise: Td + insan tetanoz immünglobulini 250 IU, farklı ekstremitelere; seri tamamlanır.
EMİN DEĞİLSEN
1. Citanest sonrası morarma (Methemoglobinemi):
- Citanest yaptın; hastanın dudakları morardı, O₂ versen de satürasyon %85'te çakılı kaldı ve damardan aldığın kan çikolata rengi mi?
- Tanı: Methemoglobinemi. Antidot: Metilen Mavisi 1-2 mg/kg IV (yavaş infüzyon).
2. İlaç damara kaçtı / LAST (Nöbet ve Arrest):
- Lokal yaparken hasta birden "ağzımda metal tadı var, kulaklarım çınlıyor" dedi, ardından nöbet geçirdi veya arrest oldu.
- Tanı: Lokal Anestezik Zehirlenmesi. Antidot: %20 İntralipid 1.5 ml/kg bolus verilir.
3. Atel sonrası Kompartman Uyarısı:
- Atel yaptığın hasta "parmaklarım uyuşuyor, dayanılmaz ağrım var" diyorsa veya parmakları soğuk/nabızsızsa bandajı hemen makasla boydan boya kes! Bekletme, acil Ortopedi'ye haber ver.