Güncel sürüm: doctoremin.com/status-epileptikus · Son düzenleme: 05.11.2026
STATUS EPİLEPTİKUS PROTOKOLÜ (Erişkin & Pediatrik)
EMİN'SEN
- Havayolu: Sol yan (derlenme) pozisyonu, yüksek akım O₂ (10-15 L/dk maske), aspiratörü hazırla. Ağza sert cisim sokma!
- Glukoz: Acil kan şekeri bak. Hipoglisemi saptanırsa:
• Erişkin: Tiamin 100 mg IV ve aynı anda 25 g glukoz IV (%20 dekstrozdan 125 mL veya %50'den 50 mL). Tiamin glukozu geciktirmez.
• Pediatrik: 2-5 ml/kg %10 Dekstroz IV yavaş puşe.
-
Erişkin Dozları:
• Damar Yolu Varsa: Diazepam (Diazem 10 mg): 10 mg yavaş IV puşe (Hız: 2-5 mg/dk; hızlı puşe hipotansiyon ve apne yapar!).
• Damar Yolu Yoksa: Midazolam (Dormicum): 10 mg IM (Uyluk anterolateraline dik açıyla; ilk tercih).
⚠️ DİKKAT: IM midazolam TEK DOZ yapılır, tekrarlanmaz! 5-10 dk içinde nöbet durmazsa acil IV/İO yol açılıp Faz 2 (Keppra) yüklemesine geçilir. -
Pediatrik Dozlar:
• Damar Yolu Yoksa: Rektal Diazepam: < 3 yaş / < 15 kg için 5 mg tüp; > 3 yaş / > 15 kg için 10 mg tüp.
• VEYA Midazolam IM/Bukkal: 0.1 - 0.2 mg/kg IM veya (bukkal 0.3 mg/kg) Maksimum: 10 mg, IM doz TEK SEFER yapılır, tekrarlanmaz!).
• Damar Yolu Varsa: Midazolam: 0.1 - 0.2 mg/kg IV (en fazla 10 mg; SF ile sulandırılıp 10-15 saniyede yavaş puşe) VEYA Diazepam 0.2 mg/kg yavaş IV puşe.
-
Levetirasetam (Keppra) [KARDİYAK EN GÜVENLİ İLK TERCİH]:
• Doz: 60 mg/kg IV (Maksimum 4500 mg).
• Erişkin Standart: 3000 - 4000 mg (100 cc SF içinde 10-15 dakikada hızlı infüzyon).
• Çocuk (Örn: 20 kg): 1200 mg (100 cc SF içinde 10-15 dakikada infüzyon).
• Avantaj: Miyokardı baskılamaz, tansiyonu düşürmez, AV tam blok riski yoktur. -
VEYA Sodyum Valproat (Depakin):
40 mg/kg IV (Erişkinde maks 3000 mg) 100 cc SF içinde 10 dakikada infüzyon. Valproat; gebe/doğurganlık çağındaki kadın, karaciğer hastalığı, < 2 yaş ve metabolik/mitokondriyal hastalıkta verilmez; levetirasetam tercih edilir. -
VEYA Fenitoin (Epitoin 250 mg ampul) [⚠️ KARDİYAK MONİTÖRİZASYON ŞART]:
• Doz: 20 mg/kg IV YALNIZCA SF İÇİNDE (Dekstrozda taş gibi kristalleşir!).
• Hız Sınırı: Maksimum 50 mg/dk (Çocukta veya yaşlıda 1 mg/kg/dk veya < 25 mg/dk). Ortalama doz en az 25-30 dakikada gitmelidir.
• Tuzak: Hızlı infüzyon şiddetli hipotansiyon, bradikardi, AV blok ve asistoli yapar!
- Diazemi Mayiye Katma (Kimyasal Çökelme): Diazepam serum torbasına katılırsa kristalleşir, damar içi emboli yapar ve etkisi kaybolur. Doğrudan puşe edilmelidir.
- Hızlı Fenitoin İnfüzyonu: 50 mg/dk hız aşıldığında kardiyak arrest riski doğurur. Monitörsüz hastaya Fenitoin yüklemesi yapılmaz.
EMİN DEĞİLSEN
1. > 40. Dakika: Refrakter Status (Faz 3):
- Benzodiazepin ve tam doz Keppra/Valproat infüzyonuna rağmen motor kasılmaları durmayan veya bilinci açılmayan olgu refrakter statustadır.
- Kardiyak arrest ve hipoksiyi önlemek için derhal Hızlı Seri Entübasyon (RSI) hazırlığı yapın. Genel anestezi infüzyonu (Propofol veya Midazolam infüzyonu) başlatılmalıdır.
2. Hemodinamik Güvenlik (Hipotansiyon Riski):
- Arka arkaya yapılan sedatifler periferik vazodilatasyon ve tansiyon düşüşü yapar. Hazırda 500-1000 cc SF bolus bulundurun; derin hipotansiyonda erken vazopressör (Noradrenalin) planlayın. 20. gebelik haftasından sonra veya doğumdan sonraki 6 hafta içinde nöbet geçiren kadın aksi kanıtlanana dek eklampsi kabul edilir: ilk ilaç magnezyum sülfattır (bkz. Preeklampsi kartı)
3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Yoğun Bakım Sevki:
- İkinci sıra antiepileptik gereksinimi duyan tüm erişkin ve pediatrik status olguları, arrest ve solunum yetmezliği riskine karşı mekanik ventilatör ve monitör eşliğinde 112 KKM ile 3. Basamak Reanimasyon / Pediatrik Yoğun Bakım merkezine sevk edilir.