STATUS EPİLEPTİKUS PROTOKOLÜ (Erişkin & Pediatrik)

Dakika Dakika Yönetim, Yaşa Göre Dozlar & Kardiyak Güvenlik

EMİN'SEN

0 - 5. Dakika (Havayolu & Hipoglisemi Kontrolü):
  1. Havayolu: Sol yan (derlenme) pozisyonu, yüksek akım O₂ (10-15 L/dk maske), aspiratörü hazırla. Ağza sert cisim sokma!
  2. Glukoz: Acil kan şekeri bak. Hipoglisemi saptanırsa:
    • Erişkin: Tiamin 100 mg IV ve aynı anda 25 g glukoz IV (%20 dekstrozdan 125 mL veya %50'den 50 mL). Tiamin glukozu geciktirmez.
    • Pediatrik: 2-5 ml/kg %10 Dekstroz IV yavaş puşe.
5 - 20. Dakika (Faz 1: İlk Sıra Benzodiazepin):
  1. Erişkin Dozları:
    • Damar Yolu Varsa: Diazepam (Diazem 10 mg): 10 mg yavaş IV puşe (Hız: 2-5 mg/dk; hızlı puşe hipotansiyon ve apne yapar!).
    • Damar Yolu Yoksa: Midazolam (Dormicum): 10 mg IM (Uyluk anterolateraline dik açıyla; ilk tercih).
    ⚠️ DİKKAT: IM midazolam TEK DOZ yapılır, tekrarlanmaz! 5-10 dk içinde nöbet durmazsa acil IV/İO yol açılıp Faz 2 (Keppra) yüklemesine geçilir.
  2. Pediatrik Dozlar:
    • Damar Yolu Yoksa: Rektal Diazepam: < 3 yaş / < 15 kg için 5 mg tüp; > 3 yaş / > 15 kg için 10 mg tüp.
    • VEYA Midazolam IM/Bukkal: 0.1 - 0.2 mg/kg IM veya (bukkal 0.3 mg/kg) Maksimum: 10 mg, IM doz TEK SEFER yapılır, tekrarlanmaz!).
    • Damar Yolu Varsa: Midazolam: 0.1 - 0.2 mg/kg IV (en fazla 10 mg; SF ile sulandırılıp 10-15 saniyede yavaş puşe) VEYA Diazepam 0.2 mg/kg yavaş IV puşe.
20 - 40. Dakika (Faz 2: İkinci Sıra IV Antiepileptik Yükleme):
  1. Levetirasetam (Keppra) [KARDİYAK EN GÜVENLİ İLK TERCİH]:
    • Doz: 60 mg/kg IV (Maksimum 4500 mg).
    • Erişkin Standart: 3000 - 4000 mg (100 cc SF içinde 10-15 dakikada hızlı infüzyon).
    • Çocuk (Örn: 20 kg): 1200 mg (100 cc SF içinde 10-15 dakikada infüzyon).
    • Avantaj: Miyokardı baskılamaz, tansiyonu düşürmez, AV tam blok riski yoktur.
  2. VEYA Sodyum Valproat (Depakin):
    40 mg/kg IV (Erişkinde maks 3000 mg) 100 cc SF içinde 10 dakikada infüzyon. Valproat; gebe/doğurganlık çağındaki kadın, karaciğer hastalığı, < 2 yaş ve metabolik/mitokondriyal hastalıkta verilmez; levetirasetam tercih edilir.
  3. VEYA Fenitoin (Epitoin 250 mg ampul) [⚠️ KARDİYAK MONİTÖRİZASYON ŞART]:
    • Doz: 20 mg/kg IV YALNIZCA SF İÇİNDE (Dekstrozda taş gibi kristalleşir!).
    • Hız Sınırı: Maksimum 50 mg/dk (Çocukta veya yaşlıda 1 mg/kg/dk veya < 25 mg/dk). Ortalama doz en az 25-30 dakikada gitmelidir.
    • Tuzak: Hızlı infüzyon şiddetli hipotansiyon, bradikardi, AV blok ve asistoli yapar!
⚠️ KIRMIZI ÇİZGİLER (HAYATİ İLAÇ HATALARI):
  • Diazemi Mayiye Katma (Kimyasal Çökelme): Diazepam serum torbasına katılırsa kristalleşir, damar içi emboli yapar ve etkisi kaybolur. Doğrudan puşe edilmelidir.
  • Hızlı Fenitoin İnfüzyonu: 50 mg/dk hız aşıldığında kardiyak arrest riski doğurur. Monitörsüz hastaya Fenitoin yüklemesi yapılmaz.

EMİN DEĞİLSEN

1. > 40. Dakika: Refrakter Status (Faz 3):

  • Benzodiazepin ve tam doz Keppra/Valproat infüzyonuna rağmen motor kasılmaları durmayan veya bilinci açılmayan olgu refrakter statustadır.
  • Kardiyak arrest ve hipoksiyi önlemek için derhal Hızlı Seri Entübasyon (RSI) hazırlığı yapın. Genel anestezi infüzyonu (Propofol veya Midazolam infüzyonu) başlatılmalıdır.

2. Hemodinamik Güvenlik (Hipotansiyon Riski):

  • Arka arkaya yapılan sedatifler periferik vazodilatasyon ve tansiyon düşüşü yapar. Hazırda 500-1000 cc SF bolus bulundurun; derin hipotansiyonda erken vazopressör (Noradrenalin) planlayın. 20. gebelik haftasından sonra veya doğumdan sonraki 6 hafta içinde nöbet geçiren kadın aksi kanıtlanana dek eklampsi kabul edilir: ilk ilaç magnezyum sülfattır (bkz. Preeklampsi kartı)

3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Yoğun Bakım Sevki:

  • İkinci sıra antiepileptik gereksinimi duyan tüm erişkin ve pediatrik status olguları, arrest ve solunum yetmezliği riskine karşı mekanik ventilatör ve monitör eşliğinde 112 KKM ile 3. Basamak Reanimasyon / Pediatrik Yoğun Bakım merkezine sevk edilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: [email protected].

· Son düzenleme: 05.11.2026