Güncel sürüm: doctoremin.com/eriskin-urtiker-alerji · Son düzenleme: 05.11.2026
ERİŞKİN AKUT ÜRTİKER, ALERJİK DÖKÜNTÜ & KAŞINTI YÖNETİMİ
Parenteral Resüsitasyon, Non-Sedatif Reçete & Gebelik KaşıntısıEMİN'SEN
1. Acil Servis Parenteral Tedavi (Erişkin):
- Feniramin maleat (Avil 45.5 mg ampul): 1 ampul yavaş IV/IM.
- + Metilprednizolon (Prednol 40 mg ampul): 1 ampul (40 mg) IV puşe VEYA Deksametazon (Dekort 8 mg ampul): 1 ampul IV/IM.
- Alternatif infüzyon: 100 cc SF içerisine feniramin maleat (Avil) 1 ampul + metilprednizolon (Prednol) 40 mg katılarak 15-20 dakikada uygulanabilir.
2. Ayaktan Oral Antihistaminik Reçetesi (Sedasyon Yapmayan Yeni Kuşak):
- Desloratadin (Deloday 5 mg tb / Aerius 5 mg tb): 1x1 oral tok VEYA Levosetirizin (Xyzal 5 mg tb / Crebros 5 mg tb): 1x1 oral tok VEYA Bilastin (Biladm 20 mg tb / Bilaxten 20 mg tb): 1x1 oral aç.
- Topikal Pruritus Tedavisi: Kalamin + Difenhidramin (Kalmosan losyon) veya Mepiramin maleat + Lidokain (Stilex jel / Fenistil jel) günde 2-3 kez yüzeysel uygulama.
3. Gebelikte Kaşıntı Güvenliği:
- Klorfeniramin maleat veya Setirizin (Kategori B) klinik gereklilik varsa tercih edilir.
EMİN DEĞİLSEN
- ⚠️ ANAFİLAKSİ ALARMI: Ürtikere eşlik eden stridor, seste kabalaşma / ses kısıklığı, dilde/uvulada ödem (anjiyoödem), bronkospazm (wheezing), dispne veya hipotansiyon saptanırsa primer tedavi antihistaminik DEĞİLDİR! Avil/Dekort ile oyalanmadan derhal Adrenalin / Epinefrin (0.5 mg IM, 1:1000 formdan uyluk anterolateraline - vastus lateralis) uygulanmalı ve resüsitasyon başlatılmalıdır. DİKKAT: Türkiye'de 1 mL'lik ampuller 0.25 mg, 0.5 mg ve 1 mg içerir; dozu mL ile değil mg ile hesapla, ampul etiketini oku.
- ⚠️ Sedasyon Riski: Feniramin maleat türevi 1. kuşak antihistaminikler belirgin santral sedasyon yapabilir; araç/makine kullanımı ve yaşlılarda düşme riski açısından hasta uyarılmalıdır.
- ⚠️ Gebelikte İntrahepatik Kolestaz Alarmı: Gebenin özellikle el ayası ve ayak tabanlarında lezyonsuz şiddetli kaşıntısı varsa safra asitleri ve KCFT bakılmalıdır; ani intrauterin fetal ölüm riski taşır!