ERİŞKİN AKUT ÜRTİKER, ALERJİK DÖKÜNTÜ & KAŞINTI YÖNETİMİ

Parenteral Resüsitasyon, Non-Sedatif Reçete & Gebelik Kaşıntısı

EMİN'SEN

1. Acil Servis Parenteral Tedavi (Erişkin):

  • Feniramin maleat (Avil 45.5 mg ampul): 1 ampul yavaş IV/IM.
  • + Metilprednizolon (Prednol 40 mg ampul): 1 ampul (40 mg) IV puşe VEYA Deksametazon (Dekort 8 mg ampul): 1 ampul IV/IM.
  • Alternatif infüzyon: 100 cc SF içerisine feniramin maleat (Avil) 1 ampul + metilprednizolon (Prednol) 40 mg katılarak 15-20 dakikada uygulanabilir.

2. Ayaktan Oral Antihistaminik Reçetesi (Sedasyon Yapmayan Yeni Kuşak):

  • Desloratadin (Deloday 5 mg tb / Aerius 5 mg tb): 1x1 oral tok VEYA Levosetirizin (Xyzal 5 mg tb / Crebros 5 mg tb): 1x1 oral tok VEYA Bilastin (Biladm 20 mg tb / Bilaxten 20 mg tb): 1x1 oral aç.
  • Topikal Pruritus Tedavisi: Kalamin + Difenhidramin (Kalmosan losyon) veya Mepiramin maleat + Lidokain (Stilex jel / Fenistil jel) günde 2-3 kez yüzeysel uygulama.

3. Gebelikte Kaşıntı Güvenliği:

  • Klorfeniramin maleat veya Setirizin (Kategori B) klinik gereklilik varsa tercih edilir.

EMİN DEĞİLSEN

  • ⚠️ ANAFİLAKSİ ALARMI: Ürtikere eşlik eden stridor, seste kabalaşma / ses kısıklığı, dilde/uvulada ödem (anjiyoödem), bronkospazm (wheezing), dispne veya hipotansiyon saptanırsa primer tedavi antihistaminik DEĞİLDİR! Avil/Dekort ile oyalanmadan derhal Adrenalin / Epinefrin (0.5 mg IM, 1:1000 formdan uyluk anterolateraline - vastus lateralis) uygulanmalı ve resüsitasyon başlatılmalıdır. DİKKAT: Türkiye'de 1 mL'lik ampuller 0.25 mg, 0.5 mg ve 1 mg içerir; dozu mL ile değil mg ile hesapla, ampul etiketini oku.
  • ⚠️ Sedasyon Riski: Feniramin maleat türevi 1. kuşak antihistaminikler belirgin santral sedasyon yapabilir; araç/makine kullanımı ve yaşlılarda düşme riski açısından hasta uyarılmalıdır.
  • ⚠️ Gebelikte İntrahepatik Kolestaz Alarmı: Gebenin özellikle el ayası ve ayak tabanlarında lezyonsuz şiddetli kaşıntısı varsa safra asitleri ve KCFT bakılmalıdır; ani intrauterin fetal ölüm riski taşır!
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: [email protected].

· Son düzenleme: 05.11.2026