AKUT BAKTERİYEL MENENJİT PROTOKOLÜ

Hızlı Antibiyoterapi, Deksametazon & Temaslı Profilaksisi

EMİN'SEN

1. İlk 30 Dakika (Steroid & Yüksek Doz Antibiyotik):
  1. İzolasyon & Maske: Meningokok kuşkusu (peteşi/purpura döküntü) varsa cerrahi/N95 maske tak, hastayı izole et!
  2. Deksametazon (Dekort ampul) [ANTİBİYOTİKTEN HEMEN ÖNCE VEYA EŞ ZAMANLI]:
    • Erişkin: 10 mg IV puşe.
    • Pediatrik: 0.15 mg/kg IV.
    (Bakteri lizisine bağlı sitokin fırtınasını ve kalıcı işitme kaybını/beyin ödemini önler).
  3. Seftriakson (Rocephin / Iesef flakon) [MENENJİT DOZU]:
    • Erişkin: 2 g IV infüzyon (100 cc SF içinde 15-20 dk; 12 saatte bir 2 g).
    • Pediatrik: 100 mg/kg/gün IV (Maksimum 4 g; menenjitte 50 mg/kg yetersiz kalır!).
    • > 50 yaş veya İmmünsüpresif: Listeria koruması için Ampisilin 2 g IV ekle.
2. Sıvı & Nöbet Kontrolü:
  1. Hidrasyon: Erişkine 500-1000 cc SF; çocukta 10-20 ml/kg SF (Aşırı sıvı yükleme; beyin ödemi yapabilir!).
  2. Konvülsiyon / Nöbet Gelişirse: Erişkinde Diazepam 10 mg yavaş IV puşe; çocukta Midazolam 0.1-0.2 mg/kg IV/IM veya Rektal Diazem 5-10 mg.
3. Sağlık Personeli & Yakın Temaslı Profilaksisi (Tek Doz):
  1. İlk Tercih (Erişkin Sağlıkçı): Siprofloksasin (Cipro 500 mg tb): Tek doz oral 1 tablet (500 mg).
  2. Gebelikte Tercih: Seftriakson 250 mg IM tek doz.
  3. Çocuk Temaslı: Rifampisin (Rifadin süspansiyon) 10 mg/kg (12 saatte bir 2 gün) veya Seftriakson 125 mg IM tek doz.
⚠️ KIRMIZI ÇİZGİLER (HAYATİ TUZAKLAR):
  • LP veya BT İçin Antibiyotiği Geciktirme: Lomber ponksiyon veya tomografi için geçen her saat mortaliteyi katlar. Şüphe anında hemen Seftriakson + Dekort başla, tetkikleri sonra yap!
  • Menenjitte Standart Doz Yetmez: 1 g Seftriakson kan-beyin bariyerini aşamaz; erişkinde tek seferde 2 g, çocukta tam 100 mg/kg verilmelidir.

EMİN DEĞİLSEN

1. Klasik Klinik Belirtiler & Döküntü:

  • Klasik Triad: Yüksek ateş, ense sertliği ve bilinç değişikliği (Hastaların %40-50'sinde triadin tamamı bulunur). Baş ağrısı, fotofobi ve fışkırır tarzda kusma eşlik eder.
  • Peteşi / Ekimoz / Purpura: Gövdede veya bacaklarda basmakla solmayan döküntü varsa aksi kanıtlanana kadar Meningokoksemi kabul edilir; hızla septik şok ve DIC (Waterhouse-Friderichsen) tablosuna ilerleyebilir.

2. LP Öncesi Beyin BT Gerektiren Kırmızı Bayraklar:

  • Fokal nörolojik defisit, yeni başlayan konvülsiyon, papilödem veya derin şuur kapalılığı (GKS < 10) varsa beyin fıtıklaşması (herniasyon) riski nedeniyle önce acil Beyin BT çekilmeli; ancak antibiyotik BT beklenmeden hemen damardan gönderilmelidir!

3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Enfeksiyon / YBÜ:

  • Menenjit şüphesi olan tüm olgular ilk doz parenteral antibiyotik ve steroid uygulandıktan sonra maske ve damar yolu güvencesiyle 112 KKM üzerinden Enfeksiyon Hastalıkları / Yoğun Bakım olan 3. Basamak merkeze Kırmızı Kod ile sevk edilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: [email protected].

· Son düzenleme: 05.11.2026