AKUT BATIN, PERİTONİT & MEZENTER İSKEMİ

Tahta Karın, Rebound, Güvenli Analjezi & İntestinal İskemi Şüphesi

EMİN'SEN

  1. Oral Alımı KES (Aç Bırak): Su dahi içirilmez. Kusma, distansiyon veya ileus varsa dekompresyon için Nazogastrik Sonda (NGS) takılır.
  2. Kristaloid Hidrasyon (Geniş Damar Yolu):
    • Erişkin: 1000 - 1500 cc SF veya Ringer Laktat IV hızlı infüzyon.
    • Pediatrik: 20 ml/kg SF IV bolus.
  3. Güvenli Analjezi (Eski Yasak Kalktı!):
    Hastayı kıvrandırmak muayeneyi zorlaştırır. Parasetamol (Parol 1 g IV) veya düşük doz Tramadol (Contramal 50 mg IV yavaş) peritonit bulgularını maskelemez; istemli defansı kırarak hekimin gerçek istemsiz defansı ayırt etmesini kolaylaştırır.
  4. Zorunlu Laboratuvar:
    Hemogram, TİT, CRP, Karaciğer/Böbrek paneli, Amilaz/Lipaz, Kan Gazı (Laktat takibi) ve doğurganlık çağındaki her kadında Beta-hCG (Ektopik gebelik dışlama!).

EMİN DEĞİLSEN

  • PERİTON İRRİTASYON BULGULARI: İstemsiz tahta karın defansı, rebound ve perküsyon hassasiyeti varsa acil cerrahi perforasyon (organ perforasyonu / peritonit) şüphesi ön plandadır.
  • Ayakta Direkt Batın Grafisi (ADBG): Diyafram altında serbest hava hilali perforasyon lehine anlamlıdır; gecikmeksizin cerrahi değerlendirme gerekir.
  • ⚠️ YAŞLIDA MEZENTER İSKEMİ ŞÜPHESİ (Sessiz Tablo): Yaşlı, atriyal fibrilasyon (AF) öyküsü veya yaygın aterosklerozu olan bir hastada "fizik muayene bulgusuyla tezat oluşturan şiddetli karın ağrısı" tarifleniyorsa ancak batın palpasyonda belirgin defans/rebound göstermiyorsa, bu durum akut mezenter iskemi / intestinal iskemi şüphesi olarak değerlendirilmelidir. Klasik peritonit bulgularının (defans/rebound) yerleşmesi nekroz ve perforasyon gibi geç evrelere işaret edebileceğinden gecikilmemeli; hemodinami elveriyorsa acil Kontrastlı Batın BT Anjiyografi planlanarak Genel Cerrahi konsültasyonu istenmelidir.
  • KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Genel Cerrahi: Çift damar yolu açık, idrar sondası ve NGS takılı halde ameliyathane ve yoğun bakım altyapısı bulunan merkeze acil sevk koordine edilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: [email protected].

· Son düzenleme: 05.11.2026